मोरङ उद्योग व्यापार संघको निरन्तर पहल र पैरवी सफलः

कोलकाता–विराटनगर बल्क कार्गो रेल सेवा पूर्ण संचालनमा

भारतको कोलकाता बन्दरगाहबाट नेपालको विराटनगरस्थित एकीकृत जाँच चौकी (आईसीपी) सम्मको प्रत्यक्ष बल्क तथा कन्टेनर कार्गो रेल सेवा अब औपचारिक रुपमा सफलतापूर्वक संचालनमा आएको छ । यस सन्दर्भमा आज मिति २०८३ साल श्रावण ५ गते आईसीपी, विराटनगरको परिसरमा आयोजित ‘कोलकाता (भारत) – विराटनगर (नेपाल) प्रत्यक्ष कन्टेनर रेल सेवा’को ऐतिहासिक समुद्घाटन समारोहमा मोरङ उद्योग व्यापार संघका अध्यक्ष अनुपम राठी, निवर्तमान अध्यक्ष नवीन रिजाल, वरिष्ठ उपाध्यक्ष अनिल कुमार साह र महासचिव संजय कुमार श्रेष्ठ लगायतको गरिमामय उपस्थिति रहेको थियो ।

कार्यक्रममा बोल्ने क्रममा संघका अध्यक्ष अनुपम राठीले मोरङ–सुनसरी औद्योगिक करिडोरका उद्योगी–व्यवसायीहरुले वर्षौँदेखि देख्दै आएको सपना र संघको झण्डै एक दशकदेखिको लामो प्रयास आज पूर्ण रुपमा सफल भएकोमा संघ र समस्त उद्योगी–व्यवसायी वर्ग हर्षित भएको जानकारी गराउनु भएको थियो ।

सो बल्क रेल कार्गो सेवा संचालनका लागि संघले चरणवद्ध रुपमा निरन्तर पहल र पैरवी गर्दै आएको जानकारी गराउँदै अध्यक्ष राठीले पहिलो चरणमा संघले करिब एक दशक अघिदेखि नै भारतका बन्दरगाहबाट सोझै विराटनगर आईसीपी यार्डसम्म रेलमार्ग जोड्न पूर्वाधार निर्माणका लागि माग थालेको जानकारी गराउनु भएको थियो । उहाँले नेपाल सरकार र भारत सरकारका सम्बन्धित निकायहरु समक्ष संघको सो माग बमोजिम पूर्वाधार निर्माणको कार्य ३ वर्षअघि निर्माण सम्पन्न भई परीक्षण समेत गरिएकोमा त्यस बखत नेपाल–भारत व्यापार तथा ट्रान्जिट सन्धिमा रहेका नीतिगत व्यवधानका कारण सो सेवाले निरन्तरता नपाएको अवगत गराउनु भएको थियो ।

साविकको सन्धिमा चार वटा वस्तुहरु (कोइला, क्लिंकर, मल र नुन) मात्र बल्क रेल मार्फत विराटनगर ल्याउन पाउने सीमितता रहेकोमा संघले दोश्रो चरणमा नेपाल–भारत व्यापार सन्धि संशोधनको माग थालेको जानकारी अध्यक्ष राठीले गराउनु भएको थियो । पूर्वाधार तयार भएता पनि सबै प्रकारका सामान ल्याउन नपाइने भएपछि संघले पुनः दोश्रो चरणको पैरवी तीव्र रुपमा सुरु गरी नेपाल सरकार र भारत सरकार दुवै समक्ष सचिवस्तरीय एवं कुटनैतिक बैठकहरुबाट व्यापार सन्धिका ती बाधक बुँदाहरु तत्कालै हटाउन तथा सबै प्रकारका औद्योगिक कच्चा पदार्थहरु विराटनगर यार्डसम्मै बल्क एवं कन्टेनर कार्गोमार्फत ल्याउन पाउने व्यवस्था मिलाउन माग राख्दै आएको थियो । तत्पश्चात् दुवै देशका सरकारले संघको मागलाई गम्भीरतापूर्वक लिई नीतिगत र कानुनी जटिलताहरु फुकाइदिएपछि हाल कोलकाता–विराटनगर सिधा कार्गो रेल सेवा औपचारिक रुपमा संचालनमा आएको छ ।

कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष राठीले सो सेवाको संचालनबाट मोरङ–सुनसरी औद्योगिक करिडोर समग्र नेपालकै उद्योग, व्यवसाय र अर्थतन्त्रलाई पुग्ने प्रत्यक्ष लाभहरु बारे संक्षिप्तमा प्रकाश पार्नु भएको थियो । सो क्रममा उहाँले सडक मार्गको तुलनामा रेलमार्फत कच्चा पदार्थ तथा वस्तुहरु ल्याउँदा ढुवानी खर्चमा ३५ देखि ४० प्रतिशतसम्म बचत भई लागत खर्च उल्लेखनीय रुपमा घट्ने, सडक मार्गको ५ देखि ७ दिनको दुवानी समय अब रेल मार्फत २४ देखि ७२ घण्टामै सम्पन्न भई समयको ठूलो बचत हुने, सबै कन्टेनरहरुमा जडित विद्युतीय कार्गो ट्रयाकिङ सिस्टम (ईसीटीएस)का कारण सामान सुरक्षित रहने, बाटोमा हुने चोरी वा क्षतिको जोखिम अन्त्य हुने, सामान तथा रेलको निगरानी मोबाइलबाटै गर्न सकिने, बन्दरगाहमा लाग्ने विलम्ब शुल्क (डेमुरेज), डिटेन्सन शुल्क घट्ने लगायतका बहुआयामिक लाभहरु नेपाली उद्योगी–व्यवसायीलाई प्राप्त हुने बताउनु भएको थियो । साथै, आगामी दिनमा यस भेगका उत्पादनहरु तेश्रो मुलुक र भारततर्फ निर्यात गर्न समेत सस्तो र छिटो हुने तथा सिपिङ लाइनहरुले विराटनगरमै कार्यालय खोली कन्टेनर उपलब्ध गराउन थालेपछि नेपाली उद्योगहरुको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता समेत सुदृढ हुने धारणा उहाँले राख्नु भएको थियो ।

सोही क्रममा उहाँले संघको दशक लामो मागलाई गम्भीरतापूर्वक ग्रहण गरी कानूनी तथा नीतिगत संशोधनमार्फत सो ऐतिहासिक सेवा सुचारु गराई दिएकोमा नेपाल सरकार र भारत सरकार दुवैप्रति संघको तर्फबाट आभार व्यक्त गर्नु भएको थियो । साथै, उहाँले मोरङ–सुनसरी औद्योगिक करिडोरका सम्पूर्ण उद्योगी–व्यवसायी, आयातकर्ता, निर्यातकर्ता तथा समग्र नेपाली नागरिकहरुलाई उक्त ऐतिहासिक उपलब्धीका लागि बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गरी आगामी दिनमा पनि सो सेवाको निरन्तरता, थप सहजीकरण र व्यापार प्रवद्र्धनका लागि सरोकारवाला निकायहरुसँग संघले निरन्तर समन्वय गरिरहने प्रतिबद्धता जाहेर गर्नु भएको थियो ।

२०८३ श्रावण ५ गते, मंगलबार